شاخص های اثرگذار بر تسهیل همگرایی:”پایان نامه برآورد پتانسیل تجاری ایران با کشورهای منتخب”

دانلود پایان نامه

تبیین شاخص های اثرگذار بر تسهیل همگرایی اقتصادی

کشور ایران در سالهای اخیر بیشترین حجم صادرات را به کشورهای چین ، عراق ، امارات متحده عربی ، هند ، ترکیه ، افغانستان ، ایتالیا ، ژاپن ،کره و آلمان داشته است.در حالیکه بیشترین واردات را از  کشورهای امارات متحده عربی، چین ، کره جنوبی ، ترکیه ، سوئیس ، آلمان ، هند ، ایتالیا ، فرانسه ، ژاپن و انگلیس داشته است به طوریکه رتبه کشورهای مذکور در تجارت خارجی ایران حداقل در 10 سال گذشته تغییرات فاحشی نداشته است.از اینرو در این قسمت از مطالعه ابتدا  شاخص های اقتصاد کلان بین الملل اثرگذار در تسهیل همگرایی اقتصادی تشریح می شود و سپس مقادیر شاخص ها برای کشورهای مزبور ارائه می گردد.

2-9-1-شاخص توسعه انسانی

در باب توسعه، نظریه ها و مکاتب اقتصادی با بینش ها و دیدگاههای مختلف پا به عرصه گذرارده اند و در راستای رشد و توسعه اقتصادی، استراتژیها ، سیاستها و برنامه های مختلف توسعه ای به کار گرفته شده است.برای ارزیابی توسعه کشورها در سالهای بهد از جنگ جهانی دوم،شاخص های مختلفی معرفی شد که یکی از جدید ترین و کاملترین شاخص ها، شاخص توسعه انسانی است.این شاخص نخستین بار سال 1990 در گزارش توسعه انسانی برنامه عمران و توسعه سازمان ملل متحد معرفی و استفاده شد و از آن موقع، این شاخص مورد توجه پژوهشگران اجتماعی – اقتصادی ، برنامه ریزان ، سیاستمداران و دولت ها قرار گرفت.در این شاخص ، توسعه انسانی فرایندی است که دامنه حق انتخاب از سوی مردم را وسعت می بخشد،لیکن طی زمان و در هر سطحی از توسعه، سه عامل ضروری برای مردم ملاک قرار می گیرد: رسیدن به یک زندگی طولانی و توام با سلامت (امید به زندگی) ، کسب علم و دانش(شاخص با سوادی) و دسترسی به منابع مورد نیاز و یک سطح زندگی مناسب و شایسته (قدرت خرید پایه).در صورت نبود این گزینه ها، دسترسی به بسیاری از فرصت های دیگر نا ممکن می شود.(حسینی،بزرگی،1381،ص9)

شاخص توسعه انسانی برای 14 کشور مورد نظر در جدول زیر انعکاس یافته است.بر اساس داده های آماری ارایه شده ، می توان نتیجه گرفت که منهای کشورهای عراق ، افغانستان ترکیه ، چین و هند ، دیگر شرکای تجاری ایران از شاخص توسعه بالایی برخوردار هستند.به طور کلی هر چقدر کشوری از شاخص توسعه انسانی بهتری برخوردار باشد، انتظار می رود توانمندی های بالقوه اقتصادی و سرمایه فیزیکی و انسانی بالاتری برای رفع موانع تجاری و همپیوندی اقتصادی داشته باشند.

جدول 2-1-شاخص توسعه انسانی

رتبه کشور شاخص توسعه انسانی
2010 تغییرات2009 نسبت به 2007 2010 تغییرات2009 نسبت به 2007
10 +12 آلمان 885/0 002/0+
11 -1 ژاپن 884/0 003/0+
12 14+ کره جنوبی 877/0 005/0+
13 -4 سوئیس 874/0 002/0+
14 -6 فرانسه 872/0 003/0+
23 -5 ایتالیا 854/0 003/0+
26 5- بریتانیا 849/0 002/0+
32 3- امارات متحده عربی 815/0 003/0+
41 0 ایران 795/0 004/0+
83 -4 ترکیه 679/0 005/0+
89 +2 چین 663/0 008/0+
119 0 هند 519/0 007/0+
132   عراق 537/0  
155 0 افغانستان 349/0 007/0+

Indices | Human Development Reports (HDR) | United Nations Development Programme (UNDP

2-9-2تولید سرانه

یکی از عوامل تاثیرگذار در توسعه روابط تجاری کشورها ، اندازه اقتصاد آن کشور و یا توان تولیدی آن می باشد و بهترین شاخص برای اندازه گیری آن تولید ناخالص داخلی می باشد.اما با توجه به اینکه جمعیت کشورهای مورد نظر تفاوت محسوسی دارند لذا برای مقایسه صحیح تر از تولید ناخالص سرانه استفاده می کنیم. GDP سرانه را می توان از دو منظر بررسی کرد: اول ،ضابطه و معیار توسعه اقتصادی به شمار می آید و معیار مناسبی برای مشخص کردن اوضاع اقتصادی مردم آن کشور است و می توان تا حدودی قدرت خرید ،پس انداز و سرمایه گذاری را نشان دهد.البته باید توجه داشت که تولید سرانه ، اختلاف درآمدها را نشان نمی دهد و هرگاه تولید سرانه در دو کشور مساوی باشد،کشوری که در آن اختلاف درآمد کمتر باشد ، دارای اقتصاد سالمتر و توسعه یافته تری است. دوم، تولید سرانه در واقع همان درآمد سرانه است و به این نحو قدرت بالفعل تولید سالانه اقتصادی برای هر یک از افراد کشور را نشان می دهد.درآمد سرانه می تواند معیار مناسبی برای مقایسه اوضاع و احوال اقتصادی کشورهای منتخب و ایران باشد.ولی با لحاظ عوامل و شاخص های دیگر  می توان تا حدودی درآمد سرانه را به حقایق اقتصادی کشور نزدیکتر کرد و موضوع مقایسه را واقعی تر ساخت(همان،13).

جدول2-2-تولید ناخالص سرانه داخلی

2003 2004 2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011
جهان 5,918.32 6,579.57 7,029.12 7,524.20 8,384.88 9,089.69 8,499.80 9,166.19 10,035.07
افغانستان 162.41 181.76 209.64 229.49 275.77 326.51 366.18 456.96 542.94
چین 1,273.64 1,490.38 1,731.13 2,069.34 2,651.26 3,413.59 3,748.93 4,432.96 5,444.79
فرانسه 28,794.17 32,784.97 33,819.14 35,457.27 40,342.24 43,992.10 40,477.06 39,170.26 42,377.42
آلمان 29,367.41 33,040.05 33,542.78 35,237.60 40,402.99 44,132.04 40,275.25 40,163.82 44,059.83
هند 558.44 642.56 731.74 820.30 1,055.14 1,027.91 1,126.94 1,375.38 1,488.51
ایران 1,989.51 2,369.27 2,753.61 3,157.75 4,004.42 4,678.25 4,525.95
عراق 957.16 1,134.74 1,585.49 1,945.54 2,867.30 2,065.93 2,532.32 3,500.66
ایتالیا 26,291.34 29,832.61 30,478.85 31,776.98 35,826.02 38,563.05 35,073.16 33,786.64 36,102.86
ژاپن 33,690.94 36,441.50 35,781.23 34,102.21 34,094.89 37,972.24 39,473.36 43,063.14 45,902.67
جمهوری کره 13,451.23 15,028.94 17,550.85 19,676.12 21,590.11 19,028.01 16,958.65 20,540.18 22,424.06
سوئیس 45,588.62 50,641.84 51,734.30 54,140.50 59,663.77 68,555.37 65,790.07 70,561.44 83,382.82
ترکیه 4,567.50 5,832.69 7,087.72 7,687.13 9,246.03 10,297.51 8,553.74 10,049.77 10,524.00
امارات متحده عربی 36,562.15 40,410.79 44,384.75 47,634.33 47,756.56 50,727.21 38,959.81 39,624.70 45,653.09
انگلستان 31,152.99 36,695.14 38,121.56 40,480.96 46,330.25 43,146.83 35,331.28 36,256.01 39,038.46

منبع: بانک جهانی

در نمودار زیر متوسط جهانی تولید ناخالص داخلی به صورت سرانه و نیز سایر کشورها آمده است و همانطور که مشاهده می شود، متوسط سرانه کشورهای فرانسه ، آلمان ، ایتالیا ، ژاپن ، جمهوری کره ، سوئیس ، امارات متحده عربی و انگلستان بسیار بیشتر از سطح متوسط جهانی است.در حالیکه متوسط سرانه کشور ترکیه نزدیک به سطح جهانی است ولی سایر کشورها یعنی چین ، افغانستان ، هند ، عراق و ایران از سطح پائینی برخوردار است. در تمامی سالهای مورد مطالعه صادرات کشور ایران به این کشورها جزء 10 الویت اول بوده است.

دانلود پایان نامه
این نوشته در مقالات و پایان نامه ها ارسال شده است. افزودن پیوند یکتا به علاقه‌مندی‌ها.