Menu

دانلود مقاله تحقیق پایان نامه

دانلود تحقیق پایان نامه مقاله رشته و گرایش : ادبیات برق عمران تاریخ شیمی فیزیک حسابداری روانشناسی مدیریت حقوق و..

تعاریف توانمندسازی:/پایان نامه عوامل موثربر توانمند سازی

 تعاریف توانمندسازی

واژه «توانمندسازی[1]» در فرهنگ فشرده آکسفورد، قدرتمند شدن، مجوز دادن، ارائه قدرت و توانا شدن معنی شده است. توانمندسازی به مجموعه فنون انگیزشی اطلاق می شود که به دنبال افزایش سطح مشارکت کارکنان به منظور بهبود عملکرد آنان است.ویژگی اصلی توانمندسازی کارکنان، هم  سو کردن  اهداف فردی و سازمانی است(vecchio,2000 به نقل ازخانعلیزاده وهمکاران،5:1389).توانمندسازی درمعنای خاص قدرت بخشیدن ودادن آزادی عمل به افراد برای اداره خود و در مفهوم سازمانی تغییر در فرهنگ و شهامت در ایجاد و هدایت یک محیط سازمانی است. به بیان دیگر توانمندسازی عبارتست از طراحی و ساخت سازمان به نحوی که افراد ضمن کنترل خود آمادگی قبول مسئولیتهای بیشتری را نیز داشته باشند. توانمندسازی در کارکنان باهوش، دلگرم، درستکار ومطمئن شرایطی فراهم می آورد که در لوای آن زندگی کاری خود را کنترل و به رشد برای پذیرش مسئولیت های بیشتر در آینده دست خواهد یافت (قاسمی،1382: 15).

از توانمندسازی تعاریف زیادی بیان شده است.بیشترنویسندگان توافق دارندکه عنصراصلی توانمندسازی دادن آزادی عمل به کارکنان درفعالیت های مرتبط باشغل آنهاست.برخی ازتعاریف به شرح زیراست(رسولی،1385: 61).

وایت  مور[2](1988) توانمندسازی  را فرآیندی می داند که با  تغییر اجتماعی و فردی ، روی تجربه  افراد  تاثیر می گذارد و آنها را برای موثر عمل کردن در سازمان ها و موسسه  توانا می کند( وایت مور،51:1988).

ازنظر فوکس (1998)«توانمندسازی کارکنان یک فرایند است و از طریق آن یک فرهنگ توانمند سازی توسعه می‌یابد که درآن آرمانها،اهداف، مرزهای تصمیم‌گیری و نتایج تأثیرات و تلاش­های آنان در کل سازمان به اشتراک گذاشته می‌شود. درچنین فرهنگی منابع و رقابت برای کسب منابع مورد نیاز جهت اثربخشی فعالیت­هایشان فراهم وحمایت می‌شود(رجایی پور و همکاران: 1385 :67)‌.

وایر[3] و ماسون[4] توانمندسازی را فرایند پرورش روانی و مهارت های منابع انسانی برای به کارگیری کارآمد و اثربخش آنها درمحیط  سازمانی می دانند(وایر و ماسون،41:1999).

بلانچارد(1999) فرایند توانمندسازی را در سه مرحله خلاصه کرده است:

1-تسهیم اطلاعات : که به کارکنان اجازه می دهد موقعیتهای سازمان خود را بشناسند و مورد تجزیه و تحلیل قرار دهند.تسهیم اطلاعات با اعتمادسازی در سازمان ، شکستن تفکر سلسله مراتبی سنتی آغازمی شود ودر نتیجه موجب افزایش احساس مسئولیت پذیری کارکنان می شود.

2- خود مختاری و استقلال کاری در سرتاسر حد و مرزهای سازمان : حد و مرزهای سازمان از طریق مقصد (چراکارمی کنید)،ارزشها(چه چیزراهنمای عمل شماست)،تصورات(تصورشماازآینده چیست)،اهداف(چه چیز‌، چه وقت ،کجا ، چطور وچرا انجام می‌دهید‌)‌،نقشها(شماکه هستید)وسیستم وساختارسازمانی (کاری که شما انجام می‌‌دهید چطور مورد حمایت قرار می گیرد‌) مشخص می‌شود.

3-جایگزین کردن تیم های خود گردان به جای سلسه مراتبها: هرگاه گروهی از کارکنان با مسئولیتهای ویژه برای فرایند کار و تولید انتخاب می‌شوند، از شروع تا پایان کار برنامه ریزی و اجرا می کنند، همه چیز را مدیریت می‌کنند و مسئولیت را به صورت مساوی و عادلانه تقسیم می کنند. مزیت تیم های خودگردان در فراهم کردن رضایت شغلی‌، تغییرنگرش،تعهد کاری ،برقراری ارتباط بهتر میان کارکنان و مدیران‌، اثربخشی بیشتر فرایندهای  تصمیم‌گیری ،بهبودوپیشرفت عملیات‌،کاهش هزینه‌ها وبهره وری سازمان  خلاصه  می‌شود(بلانچارد و همکاران،1374).

توانمندسازی را ایجاد قدرت مطابق با شرایط محیط اطراف دانسته­اند و برای آن چهار عامل اصلی  بر می­شمارند.

  1. حمایت عاطفی از افراد درگیر در انجام امور استرس زا
  2. تشویق و دادن بازخورد مثبت به آنها
  3. معرفی نمونه هایی از افراد موفق و اثربخش به آنها
  4. کسب تجربه از طریق انجام موفقیت آمیز یک فعالیت

بنابراین توانمندسازی حالتی از ذهن است که کارمند با حالت ذهنی توانمند، احساساتی شبیه موارد زیر را تجربه می کند (رسولی، 1385: 62).

  1. احساس کنترل بر نحوه اجرای کار
  2. احساس آگاهی نسبت به محیط کار
  3. احساس مسئولیت پذیری نسبت به نتایج کار
  4. احساس سهیم بودن در مسئولیت عملکرد واحد و سازمان
  5. احساس برابری در دریافت پاداش های مبنی بر عملکرد فردی و جمعی

کارتر(2001)توانمند سازي كاركنان، عبارت است از مجموعه سيستمها، روشها و اقداماتي كه از راه توسعه قابليت و شايستگي افراد درجهت بهبود و افزايش بهره وري‌، بالندگي و رشد و شكوفايي سازمان و نيروي انساني با توجه به هدفهاي سازمان به كار گرفته مي شوند.

[1] Empowerment

[2] whitmore

[3] wyer

[4] mason