Menu

دانلود مقاله تحقیق پایان نامه

دانلود تحقیق پایان نامه مقاله رشته و گرایش : ادبیات برق عمران تاریخ شیمی فیزیک حسابداری روانشناسی مدیریت حقوق و..

انواع ساختار سازمانی:پایان نامه درمورد هوشمندی رقابتی

انواع ساختار سازمانی

سازمان‌ها دار اي انواع مختلفي از ساختار هستند كه بر حسب نياز و با توجه به شرايط آن سازمان به كار مي‌رود. به اعتقاد برنز و استاكر مؤثرترين ساختار، ساختاري است كه خود را با الزامات محيط انطباق دهد. در يك طبقه بندي كلي ساختار سازمان‌ها به دو نوع ساختار مكانيك و ساختار ارگانیک تقسيم بندي مي‌شود. در تحقیق حاضر به این دو نوع طبقه‌ بندی اشاره می‌شود و به طبقه‌بندی‌های دیگر پرداخته نمی‌شود. ساختار مكانيكي براي محيط‌هاي با ثبات و قابل پيش‌بيني و ساختار ارگانيك در محيط‌هاي متلاطم و داراي تغيير قابل استفاده است(Gresov & Drazin,2007:428). برخی از این ویژگی‌ها در جدول(2-2)  مشاهده می‌شود.

 

  • ساختار سازمانی مکانیکی( ایستا)

سازمان ایستا دارای شرایطی نسبتا ثابت است. در يک سازمان ايستا، وظايف و مشكلات مدیریت، برای حل، بر اساس تخصص‌های مربوطه تقسیم می‌شوند. هر مساله در یک قلمرو خاص قرار می‌گیرد و مسئولیت حل هر مساله و انجام کار با توجه به شرح وظایف و حیطه‌ی فعالیت هر فرد، به او ارجاع می‌شود. در این نوع سازمان سلسله مراتب نظارت و مسئولیت اطلاعات کلی و ایجاد هماهنگی صرفا در راس آن سازمان متمرکز است. بر ارتباط و تعامل عمودی(رابطه‌ی بین رئیس و مرئوس) و تبعیت از آنان به شدت تاکید می‌شود(رحمان سرشت،1377).

 

  • ساختار سازمانی ارگانیک(پویا)

سازمان پویا دارای شرایط متغیر است. در یک سازمان پویا دائما مسائل جدید و ناآشنایی بروز می‌کنند که نمی‌توانند به سرعت به اجزای مشخص تقسیم شده و برای چاره‌جویی به کارشناسان سازمان ارجاع داده شوند. بنابراین، وظایف افراد به طور مستمر با توجه به شرایط تعریف و تعدیل می‌گردد و بر دانش کارشناسی تاکید می‌شود. تماس‌ها و ارتباطات( عمدتا اطلاعات و نظران مشورتی، نه دستورات) می‌توانند بنابر مقتضیات، در هر سطحی برقرار شوند. به طور کلی تعهد اعضای سازمان نسبت به اهداف آن به مراتب بیشتر است. در این نظام یک طرح تشکیلاتی که به طور دقیق، چارچوب وظایف و مسئولیت‌های تک تک افراد را روشن کند یافت نمی‌شود. در واقع ممکن است طرح‌های تشکیلاتی به دلیل این‌که می‌توانند مانع از خوب عمل کردن سازمان در شرایط پویا گردند، آشکارا زیر پا گذاشته شوند(رحمان سرشت،1377).

ساختار مكانيكي سازمان،  بوسيله ويژگي‌هایی نظير پيچيدگي و رسميت زياد، تمركزگرايي، رفتارهاي برنامه ريزي شده و در قالب مقررات شناخته مي‌شوند. در اين ساختار مدير متكي به خط مشي‌های سازمان بوده و در واكنش به رويدادهاي پيش بيني نشده كند عمل مي‌كند(Mihm et al,2010:824). از سوي ديگر، ساختار ارگانيكي منعطف بوده و ميزان نفوذ افراد در آن بر اساس مهارت و دانش است. وظايف در اين ساختار انعطاف پذير بوده و تأكيد بر مبادله اطلاعات وجود دارد. ويژگي‌هاي اختيارات غير متمركز، قوانين و مقررات كمتر، شبكه ارتباطات غير رسمي و توجه به خود كنترلي شرايط تطبيق بيشتري ساختار ارگانيك با محيط را فراهم مي‌کند(March & Simon,2009:187).

 

جدول(2-2) : مقایسه‌ی ویژگی‌های ساختار مکانیک با ارگانیک

نوع ویژگی ساختار مکانیک ساختار ارگانیک
تعریف وظیفه خشک و یکنواخت منعطف و غیر رسمی
ارتباطات عمودی موازی و مورب
تصمیم‌گیری متمرکز غیر متمرکز
رسمیت زیاد کم
نفوذ براساس اختیارات و قدرت بر اساس تخصص
کنترل متمرکز متنوع
رقابت کم و به ندرت شدید و غیر قابل پیش بینی
نوآوری در فن‌آوری تدریجی گسترده و وسیع
شرایط کاری دقیق،تکراری و قابل پیش بینی متنوع، متغیر و غیر‌قابل پیش‌بینی
محیط ایستا و با ثبات پویا و متلاطم

منبع: (Robbins, 1998, P.154)